W świecie chrześcijaństwa greckiego Salonikom przypadła rola wiodąca. To drugie po Konstantynopolu miasto, założone w 313 r. p.n.e. przez króla Kasandra, pomimp swej antycznej metryki bardziej wpisało się w dzieje średniowiecznego Bizancjum niż w historię starożytną.

Nauczał tu Paweł z Tarsu i zostawił dwa listy wzruszające troską o los Tesaloniczan. Odkąd Konstantyn Wielki przeniósł się z Rzymu nad Bosfor, Saloniki stały się najważniejszym miastem na osi Wschód – Zachód i ciągnęły znaczne korzyści z tak szczęśliwego położenia. Odtąd, przez całe tysiąclecie trwania Bizancjum, miasto utrzymało drugą pozycję w Cesarstwie z ambicją dorównania stolicy. Stąd wyszli apostołowie Słowian – Cyryl i Metody. Miasto miało swego wielkiego świętego, Demetriusza, z czasem patrona całego prawosławia, męża czczonego z wielką żarliwością w okresie tureckiej niewoli. Tu narodziły się potężne umysły. Stąd rekrutowały się zastępy scholarzy, oratorów, filozofów, pisarzy i poetów. Tu była kuźnia wielkich duchów, odważnych i nieprzejednanych teologów, szalonych mistyków i heroicznych świętych. Także artyści znajdowali nad Zatoką Salonicką spokojną przystań dla swoich talentów.